Karnımdaki Beynim

Evet, yanlış duymadınız konumuz “Karnımdaki Beynim”.  Belki aranızda vücudumuzda ikinci beyin olarak adlandırabileceğimiz bir organımız olduğunu bilmiyordunuz. Üstelik bu beyin bizim bildiğimiz ceviz şeklinden biraz daha farklı. İç içe geçmiş yaklaşık 8-10 metre civarındaki bağırsaklarımızdan bahsediyorum.

Bağırsaklarımız insan vücut hücrelerinin 10 katı kadar yani yaklaşık 100 trilyon kadar mikroorganizma barındırır. Bu mikroorganizmalar vücudun hayati dengesini korumaya, bağışıklık sistemimizin güçlenmesine yardımcı olur. Hatta bağışıklık sistemimizin %70’i de bağırsaklarımızda bulunur. Tıpkı beyin gibi karmaşık bir yapısı olan bağırsaklarımız aynı zamanda kendi sinir sistemini de yönetir. Enterik Sinir Sitemi (ENS) denen bu sistem ‘İkinci Beyin’ olarak adlandırılır ve içerisinde kendi bağımsızlığı için uğraşan 100 milyon kadar sinir barındırır.

“Peki, bağırsaklarımızda sinirler bulunduruyorsa o zaman beyin mi bağırsağa hükmeder, yoksa bağırsaklarımız mı beynimize alttan alttan emirler verir” gibi bir soru aklımıza takılabilir. Bu sorunun cevabı da oldukça karmaşıktır ancak şunu söyleyebiliriz ki her ikisi de kendi alanına hükmederken aynı zamanda birbirleri ile de sürekli iletişim halindedir.

Bu iki önemli hayati organ hala yapısı tam anlaşılamayan çeşitli yollarla birbirine bağlı, çift yönlü bir döngüsü vardır. Bağırsaklar ve beyin arasında devam eden bu iletişim “İntestinal Mikrobiyoloji-Beyin Aksı olarak literatürde adlandırılır. Ve takdir edersiniz ki nöral, hormonal ve immünolojik sinyallerin oluşturduğu ki bu iletişimde meydana gelen en ufak bir kopukluk bazı problemlere yol açabilir. Öyle ki Parkinson hastalığı, MS, otizm, Alzheimer gibi bilinen hastalıklar bu problemler arasında yer almaktadır.

Bağırsaklarımız aynı zamanda, beyindeki nöronların birbiriyle etkileşimini sağlayan bir hormon olan ‘serotonin’in %90’ını salgılar. Bu da hem bağırsaklarda meydana gelebilecek bir sorunun hem de bağırsak ve beyin arasındaki bir iletişim probleminin davranışsal bozukluklar, depresyon, anksiyete, yorgunluk, stres, bilişsel-zihinsel sorunlar gibi durumlara da yol açabileceğini göstermektedir

Bağırsaklarımızı korumanın en önemli yollarından birisi probiyotiklerdir. Bir önceki yazımı okuduysanız aşinasınızdır probiyotiklere. Kısaca özetlemek gerekirse bağırsak florasını iyileştiren dışarıdan aldığımız gıdalarla bize gelen yararlı bakterilerdir probiyotikler. Kimi araştırmalarda tek başına etkisinin yüksek olmadığı görülse de uzun süreli tüketiminin bağırsak sağlığına yararı olduğunu görebiliyoruz.

Üstelik yapılan çalışmalarda gözetim altında verilen probiyotik-prebiyotik takviyelerinin beyin fonksiyonlarında iyileşme gösterdiğini, strese bağlı ortaya çıkan gastrointestinal hastalıkların iyileşmesine yardımcı olduğunu, farelerde hafıza bozukluğunu önlediğini,  duygu ve davranışlar üzerine olumlu etkilerinin olduğunu, uyku düzeni sağlamaya yardımcı olduğunu görebiliyoruz.

İkinci Beynimizi Korumak İçin Ne Yapmalıyız?

  • Probiyotik gıdaları düzenli olarak tüketmeliyiz.
  • Bol su içmeliyiz.
  • Posalı gıdalar tüketmeliyiz. Günde en az 5 porsiyon sebze + meyve tüketmeliyiz.
  • Düzenli fiziksel aktivite ile bağırsaklarımızın çalışmasına yardımcı olmalıyız.
  • Lokmalarımızı iyice çiğneyerek yutmalıyız.
  • Mümkün olduğunca kendimize zaman ayırıp stresten uzak durmalıyız.
  • Gazlı, kafeinli içeceklerden uzak durmalıyız.
  • Mecbur kalmadıkça antibiyotik kullanmamalıyız.
  • Uyku düzeni sağlamaya çalışmalıyız.
  • Ve tabi ki düzenli beslenmeye dikkat etmeliyiz.

Kendinize ikinci beyninize iyi bakın. Sağlıkla kalın 

Kaynaklar:

 DOĞAN, A., YAŞAR, S.,KAYHAN, S., KIRMIZIGÖZ, Ş., KAPLAN, A.,(2018) Bağırsak-Beyin Aksı, Türk Nöroşirürji Dergisi 28(3):377-379
ÖZER M., ÖZYURT G., TELLİOĞLU HARSA Ş., Probiyotik ve Prebiyotiklerin Bağırsak-Beyin Aksına Etkisi, Akademik Gıda 17(2) (2019) 269-280
URL: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-45710933

Cevap bırakın

E-posta hesabınız gösterilmeyecek.

Deneyimlerinizi kişiselleştirmek amacıyla KVKK ve GDPR uyarınca kullanılan çerezler bakımından kişisel tercihlerinizi Çerez Onay Aracından yönetebilir, daha fazla bilgi için Veri ve Çerez Politikasını ziyaret edebilirsiniz. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz. Kabul ediyorum Devamını oku